VB 2: Về hai cách hiểu bài ca dao "Ra đi anh nhớ quê nhà"
Văn bản Bàn về nhân vật Thánh Gióng của tác giả Hoàng Tiến Tựu (Bình giảng truyện dân gian), NXB Giáo dục xuất bản năm 2003.
Chuẩn bị đọc
Em đã đọc truyện Thánh Gióng trong bài Lắng nghe lịch sử nước mình, hãy chia sẻ với các bạn ấn tượng về nhân vật Thánh Gióng.
- Thánh Gióng là một nhân vật trong truyền thuyết.
- Mẹ cậu bé nuôi mãi không thấy cậu trưởng thành nhưng khi giặc Ân xâm lược nước ta, Thánh Gióng đã lớn nhanh như thổi và xung phong ra trận đánh đuổi quân thù ra khỏi bờ cõi.
- Sau khi quét sạch quân xâm lược, Thánh Gióng đã bay về trời.
Trải nghiệm cùng văn bản
Điều gì đã làm nên sự phi thường của nhân vật Thánh Gióng?
- Thánh Gióng là anh hùng với sức mạnh phi thường, sự ra đời của Thánh Gióng cũng khác thường, mẹ Gióng không mang thai chín tháng mười ngày mà sau mười hai tháng mới hạ sinh Gióng.
- Gióng lên ba mà vẫn đặt đâu ngồi đó, không biết nói cũng chẳng biết cười nhưng lần đầu tiên nói chuyện lại xung phong đi đánh giặc. Gióng vừa có sức mạnh thể lực, vừa có sức mạnh tinh thần, ý chí, một mình chiến đấu, truy đuổi quét sạch giặc ngoại xâm mà không cần sự trợ giúp.
Suy ngẫm và phản hồi
1. Tác giả đã nêu ý kiến gì về nhân vật Thánh Gióng?
Ý kiến của tác giả về nhân vật Thánh Gióng: "Nhân vật Thánh Gióng được xây dựng rất đặc sắc, vừa là một anh hùng phi thường với vẻ đẹp lí tưởng, vừa là một con người trần thế với những vẻ đẹp giản dị, gần gũi".
2. Hãy xác định lí lẽ, bằng chứng mà tác giả đưa ra để củng cố ý kiến của mình và điền vào bảng sau:
| Ý kiến về nhân vật Thánh Gióng | Lí lẽ | Bằng chứng |
| Ý kiến 1: Thánh Gióng là một người anh hùng phi thường | Sự phi thường của nhân vật thể hiện qua: - Sự thụ thai và mang thai thần kì của mẹ Gióng. - Sức mạnh thể lực cũng như tinh thần, ý chí của Thánh Gióng. | Sau khi ướm chân vào vết chân khổng lồ trong rừng, mẹ Gióng mang thai kéo dài 12 tháng. Gióng vươn vai, lớn nhanh như thổi, một mình đánh đuổi sạch bóng giặc ngoại xâm. |
| Ý kiến 2: Thánh Gióng thể hiện sức mạnh của nhân dân trong việc chống giặc ngoại xâm, bảo vệ bờ cõi | Lực lượng chống giặc ngoại xâm tiềm ẩn trong dân như cậu bé Gióng không nói không cười | Khi giặc ngoại xâm lăm le bờ cõi, lực lượng ấy thức tỉnh, trưởng thành nhanh chóng và có sức mạnh phi thường như chú bé Gióng |
3. Trong đoạn văn sau, câu nào thể hiện lí lẽ, câu nào thể hiện bằng chứng?
“Quá trình ra đời, trưởng thành và chiến thắng giặc ngoại xâm của Gióng đều gắn với những người dân bình dị. Dù có siêu nhiên kì ảo đến đâu, Gióng vẫn phải “nằm trong bụng mẹ” (dù là mấy tháng), vẫn phải “uống nước, ăn cơm với cà” (dù là mấy nong), vẫn phải mặc quần áo bằng vải của dân làng Phù Đông (dù là cỡ rộng đến đâu). Và ngay cả ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt, của Gióng cũng là do vua Hùng tập hợp những người thợ rèn tài giỏi ở trong nước đúc nên".
- Câu thể hiện lí lẽ là "Quá trình ra đời, trưởng thành và chiến thắng giặc ngoại xâm của Gióng đều gắn với những người dân bình dị".
- Câu thể hiện bằng chứng: "Dù có siêu nhiên kì ảo đến đâu, Gióng vẫn phải “nằm trong bụng mẹ” (dù là mấy tháng), vẫn phải “uống nước, ăn cơm với cà” (dù là mấy nong), vẫn phải mặc quần áo bằng vải của dân làng Phù Đông (dù là cỡ rộng đến đâu). Và ngay cả ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt, của Gióng cũng là do vua Hùng tập hợp những người thợ rèn tài giỏi ở trong nước đúc nên".
4. Hãy tóm tắt nội dung văn bản bằng một đoạn văn (khoảng 150 chữ).
5. Có ý kiến cho rằng: Những góc nhìn, cách hiểu khác nhau của tác giả về nhân vật Thánh Gióng giúp chúng ta hiểu văn bản sâu hơn. Em có đồng ý với ý kiến này không? Vì sao?
Em đồng ý với ý kiến của tác giả, vì ở mỗi góc nhìn khác nhau, có thể cảm nhận, xem xét nhân vật dưới góc độ khác nhau. Do đó, khi tìm hiểu văn bản, cần tìm hiểu theo nhiều góc độ để hiểu sâu về văn bản.
