I. Văn bản (SGK)

1. Bàn về việc đọc sách, ý nghĩa của việc đọc sách và phương pháp đọc sách, tác giả đã triển khai vấn đề qua các luận điểm:

+ Tầm quan trọng, ý nghĩa của việc đọc sách.

+ Những khó khăn, các nguy hại dễ gặp của việc đọc sách trong tình hình hiện nay.

+ Cách lựa chọn sách cần đọc và cách đọc đem lại hiệu quả.

2. Vai trò và ý nghĩa của việc đọc sách.

Sách có vai trò quan trọng đối với cuộc sống. Muốn phát triển và trưởng thành, con người phải tiếp thu, kế thừa sáng tạo những tri thức, kinh nghiệm, thành tựu mà loài người đã tìm tòi, tích lũy trong suốt quá trình phát triển lịch sử. Sách là kho tàng kinh nghiệm, là di sản tinh thần quý báu của loài người.

Đối với cá nhân, đọc sách là cách tốt nhất để tiếp thu kinh nghiệm xã hội, kinh nghiệm sống. Đọc sách là để tích lũy tri thức, khám phá và chinh phục thế giới.

3. Cách chọn lựa sách để đọc.

- Thế giới ngày nay đang bùng nổ thông tin. Lượng sách in ra ngày càng nhiều, nếu không có sự lựa chọn, xử lí thông tin, khoa học, con người dễ bối rối trước kho tàng tri thức khổng lồ mà nhân loại đã tích lũy được.

- Những nguy hại thường gặp:

+ Người đọc không chuyên sâu, không kịp tiêu hóa, không biết suy ngẫm.

+ Người đọc khó chọn lựa, lãng phí thời gian và sức lực với những cuốn sách không có ích.

- Do vậy, cần phải lựa chọn sách theo tiêu chí:

+ Không tham đọc nhiều, đọc lung tung mà phải chọn cho tinh, đọc kĩ những quyển sách thực sự có giá trị, có ích cho mình.

+ Cần đọc kĩ các cuốn sách, tài liệu cơ bản thuộc lĩnh vực chuyên môn, chuyên sâu của mình.

+ Trong khi đọc chuyên sâu, không nên xem thường những loại sách thường thức, gần gũi với chuyên môn của mình. "Trên đời không có học vấn nào là cô lập, không có liên hệ nào kế cận"; vì thế "Không biết thông thì không thể chuyên, không biết rộng thì không thể nắm gọn. Trước biết rộng rồi sau mới nắm chắc, đó là trình tự để nắm vững bất cứ học vấn nào".

4. Phương pháp đọc sách.

- Việc lựa chọn sách đọc là yếu tố quan trọng trong phương pháp đọc sách. Lời bàn của Chu Quang Tiềm về phương pháp đọc sách rất sâu sắc mà gần gũi, dễ hiểu được thể hiện như sau:

+ Không nên đọc lướt qua, vừa đọc phải vừa suy ngẫm, "trầm ngâm tích lũy tưởng tượng", nhất là những cuốn sách có giá trị.

+ Không nên đọc tràn lan, quyển nào có cũng đọc mà phải đọc một cách có kế hoạch và hệ thống. Có thể coi đọc sách là một công việc rèn luyện, một cuộc chuẩn bị âm thầm và gian khổ.

- Theo tác giả, đọc sách không chỉ là việc học tập tri thức mà còn là chuyện rèn luyện tính cách, chuyện học làm người.

5. Sức thuyết phục của bài văn được tạo nên bởi các yếu tố cơ bản:

- Nội dung bài viết và cách trình bày của tác giả đều thấu tình, đạt lý. Các ý kiến nhận xét xác đáng, lý lẽ chặt chẽ, sinh động, dễ hiểu.

- Bài viết có bố cục chặt chẽ, hợp lý, các ý được dẫn dắt tự nhiên.

- Tác giả sử dụng nhiều hình ảnh ví von cụ thể, thú vị tạo nên sức thuyết phục của bài viết.

II. Luyện tập

Điều thấm thía nhất trong diễn giải của tác giả Chu Quang Tiềm về thực trạng là cách đọc sách sai lầm của nhiều người hiện nay. Tác giả đã nêu ra thực trạng nhiều người đọc sách chỉ chú trọng số lượng, đọc qua loa mà không chú trọng tới chất lượng ý nghĩa mà mình thu lại được.

Việc đọc sách sai lệch khiến con người tiêu tốn nhiều thời gian vào những cuốn sách vô bổ, không thu thập được kiến thức chuyên sâu cho mình. Bài viết đã nhắc nhở người đọc về cách đọc sách để từ đó người đọc suy nghĩ, tìm tòi cách đọc sách đúng đắn, đạt hiệu quả cao.