Bài 10. Đo tốc độ

1. Đo tốc độ bằng đồng hồ bấm giây

$\bullet \,\,$ Các bước sử dụng đồng hồ bấm giây:

- Bước 1: Nhấn nút RESET để đưa đồng hồ bấm giây về số $0.$

- Bước 2: Nhấn nút START để bắt đầu đo thời gian.

- Bước 3: Nhấn nút STOP khi kết thúc đo.

$\bullet \,\,$ Để đo tốc độ, cần đo quãng đường $s$ vật đi được và thời gian chuyển động $t$ của vật. Các bước đo tốc độ bằng đồng hồ bấm giây trong phòng thực hành:

- Bước 1: Dùng thước đo độ dài của quãng đường $s.$ Xác định vạch xuất phát và vạch đích.

- Bước 2: Dùng đồng hồ bấm giây, đo thời gian $t$ từ khi vật bắt đầu chuyển động từ vạch xuất phát cho đến khi tới vạch đích.

- Bước 3: Thực hiện các phép đo 3 lần để lấy giá trị trung bình.

- Bước 4: Lập bảng ghi kết quả đo, tính giá trị trung bình quãng đường và thời gian trong 3 lần đo, sau đó tính tốc độ.

Sử dụng công thức $v = \frac {s}{t}$ để tính tốc độ.

$\Longrightarrow$ Khó khăn gặp phải khi dùng đồng hồ bấm giây để đo tốc độ của vật:

Nếu thời gian vật chuyển động ngắn thì khi vật bắt đầu chuyển động và khi vật dừng lại, bấm khởi động đồng hồ và kết thúc thời gian sẽ không chính xác, dẫn đến sai số nhiều.

2. Đo tốc độ bằng đồng hồ đo thời gian hiện số dùng cổng quang điện

Để đo tốc độ của một vật diễn ra trong một khoảng thời gian ngắn, người ta thường dùng cổng quang điện kết nối với đồng hồ đo thời gian hiện số thay cho đồng hồ bấm giây.

Cách đo:

- Bước 1: Điều chỉnh đồng hồ đo thời gian về $0\,s$

- Bước 2: Tính quãng đường từ cổng quang điện 1 đến cổng quang điện 2

- Bước 3: Bấm nút ở nam châm điện để vật bắt đầu chuyển động

- Bước 4: Quan sát thời gian hiện số trên đồng hồ, từ đó tính được tốc độ chuyển động của vật.

$\Longrightarrow$ Cách đo tốc độ chuyển động của vật bằng cổng quang điện có ưu điểm so với đồng hồ bấm giây là: đo thời gian chính xác, thời gian hiện trên máy đo, sai số ít.

$\Longrightarrow$ Kết luận:

Để đo thời gian nhằm xác định tốc độ của một vật chuyển động, ta sử dụng đồng hồ bấm giây hoặc đồng hồ đo thời gian hiện số dùng cổng quang điện.

+ Đo tốc độ bằng đồng hồ bấm giây: vật thực hiện chuyển động trong một quãng đường xác định và thời gian thực hiện chuyển động không quá nhỏ.

+ Đo tốc độ bằng đồng hồ đo thời gian hiện số dùng cổng quang điện: vật thực hiện chuyển động trong một quãng đường xác định và thời gian thực hiện chuyển động ngắn.